Οι ειδικοί ερευνητές λένε ότι η αγορά γύρω από τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα μέχρι το τέλος του 2009 θα διαμορφωθεί στα 428 εκατομμύρια δολάρια .
Καθώς η διείσδυση του διαδικτύου γίνεται όλο και μεγαλύτερη, τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα θα γίνουν όλο και πιο δημοφιλή καθώς θα αποτελέσουν ευρύτερη πλατφόρμα επικοινωνίας χρησιμοποιώντας εφαρμογές όπως το email και τα άμεσα μηνύματα διευρύνοντας έτσι τη λειτουργία τους.
Ήδη τον τελευταίο καιρό το Facebook, το MySpace, το Hi5 αλλά και, σε ελληνικό επίπεδο, το νέο ελληνικό φοιτητικό Zuni.gr αναπτύσσονται ταχέως και όχι μόνο από ανθρώπους που ψάχνουν να κοινωνικοποιηθούν. (e-go.gr) Η κοινωνικοποίηση όμως σε τοπικό επίπεδο έρχεται σε συνδυασμό και μέσα από τα café της γειτονιάς ή τα στέκια της παρέας.
Iσως πολύ σύντομα δούμε και μια μεγάλη οθόνη με Facebook ή άλλο δημοφιλές κοινωνικό δίκτυο μέσα σε ένα από αυτά τα cafe. Eνα Facebook θα ήταν μια πολύ καλή ιδέα κοινωνικοποίησης και σύνδεσης μιάς παρέας με άλλες τοπικές ή ακόμη και διεθνείς κοινωνικές ομάδες.
Τα κοινωνικά και επικοινωνιακά δίκτυα, όμως, προϋπήρξαν των τεχνολογικών δικτύων, έστω και αν ιστορικά δεν τα λέγαμε έτσι. Κατά τον ίδιο τρόπο, υπάρχουν τα εθνικά, τα φυλετικά και τα θρησκευτικά δίκτυα. Υπήρξαν, επίσης, και υπάρχουν ακόμη, εμπορικά και απελευθερωτικά δίκτυα. Η φιλική εταιρεία π.χ. ήταν ένα απελευθερωτικό δίκτυο. Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα δίκτυα ή «ενώσεις» λειτουργούσαν ενοποιητικά και συντονιστικά για κοινές διεκδικήσεις, ενώ τα πολιτικά δίκτυα ενίοτε μπορεί να εκφράζουν ένα όραμα. Επίσης υπάρχουν δίκτυα κοινωνικής ευαισθησίας με κίνητρο τον εθελοντισμό, το περιβάλλον και την κοινωνική αλληλεγγύη, που η διάδοσή τους είναι φαινόμενο αρκετά πρόσφατο στην ιστορία. Αυτά είναι ένα φαινόμενο που συνδιαμορφώνεται από την απελευθέρωση ανθρώπινης ενέργειας που φέρνουν οι νέες τεχνολογίες της διαδραστικής επικοινωνίας, όπως είναι το διαδίκτυο και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Μπορούμε λοιπόν να προσεγγίσουμε, τα δίκτυα και την οριζόντια συνεργασία από τη σκοπιά του εθελοντισμού και της σύνθεσης του κοινωνικού κεφαλαίου, που θεωρείται ο τέταρτος συντελεστής κεφαλαίου, παράλληλα με το ανθρώπινο, φυσικό και οικονομικό κεφάλαιο, που με τους παραδοσιακούς όρους της οικονομίας θεωρούνται ως τρεις βασικοί συντελεστές της ανάπτυξης. Άλλωστε σήμερα έρχεται η διαδικτυακή τεχνολογία να διευρύνει τους ορίζοντες όλων αυτών των εννοιών να μηδενίσει τις αποστάσεις και να μας μεταφέρει απο τις τοπικές κοινότητες στην παγκόσμια κοινότητα.
Η εμφάνιση της κρίσης εμπιστοσύνης ως επακόλουθο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης σήμερα, αναδεικνύει με δυναμικό τρόπο τη σημασία των κοινωνικών δικτύων στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης και ιδιαίτερα μέσω της κοινωνικής οικονομίας, που δημιουργεί νέες δυνατότητες απασχόλησης.
Έτσι, τα δίκτυα που συμβάλλουν στην κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία και πρόνοια έχουν μια σειρά από θετικά αποτελέσματα. Κύριο αποτέλεσμα των κοινωνικών δικτύων είναι η μείωση κόστους συναλλαγών, είτε αυτά είναι καταναλωτικά δίκτυα είτε δίκτυα επικοινωνίας είτε ακόμη δίκτυα διάχυσης της τεχνογνωσίας..
Τα δίκτυα οριζόντιας συνεργασίας, που συνθέτουν κοινωνικό κεφάλαιο, αναπτύσσουν τις ανθρώπινες δεξιότητες, τη διάχυση γνώσης και την εξασφάλιση εμπιστοσύνης για τη συλλογική δημιουργία μιας κοινωνίας.
Ορισμός του Κοινωνικού Κεφαλαίου
Το κοινωνικό κεφάλαιο είναι μια σωρευμένη άυλη αξία γνώσης, εμπιστοσύνης, συντονισμού και ενότητας, που συγκροτείται σε μια κοινότητα και «ταμιεύεται» σε μία υποθετική τράπεζα χρόνου και δεξαμενή σκέψης προς κοινό όφελος.
Προσφέρει μια διαρκή μεταφορά και ρευστότητα γνώσης προς όφελος της παραγωγικότητας σε προϊόντα και υπηρεσίες σε υλικά και άυλα αγαθά. Αυτό σήμερα θα μπορούσαμε να το δούμε ανάγλυφα στις ηλεκτρονικές διαδραστικές βιβλιοθήκες, όπως "Wikipedia", που λειτουργεί διαδραστικά στο internet.
Κοινωνικό Κεφάλαιο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, επίσης, η δικτύωση της συλλογικής γνώσης και ευφυΐας που μετασχηματίζεται σε πνευματικό έργο.
Το Κοινωνικό Κεφάλαιο, υπό αυτή την έννοια, καθορίζεται από τους θεσμούς της κοινωνίας πολιτών που παρεμβάλλονται ανάμεσα στον πολίτη-ιδιώτη και το κράτος, αποτελώντας έναν «ενδιάμεσο χώρο» (middle ground), που επιτρέπει την ανάπτυξη σταθερών σχέσεων και συμβάλλει στον αυτοματισμό των κοινωνικών σχέσεων, τη συνεργασία και τη διάχυση γνώσης, που είναι απαραίτητη για νέες παραγωγικές πρωτοβουλίες και καινοτομίες.
Αυτός ο χώρος της ανθρώπινης έκφρασης και δραστηριότητας συγκροτεί τρεις βασικές αξίες του κοινωνικού κεφαλαίου εμπιστοσύνη, συνεργασία, αλληλεγγύη.
Αυτές οι αξίες κινητοποιούν ανθρώπινους πόρους και επιθυμίες, που σε διαφορετική περίπτωση θα παρέμεναν στάσιμοι και ανενεργοί.
Έτσι το κοινωνικό κεφάλαιο μπορεί να εννοηθεί ως πόρος που έχει την πηγή του στη συλλογική δράση και μπορεί να έχει αποτελέσματα σε ευρύτατη οικονομική και κοινωνική κλίμακα, που σ' αυτή την έκταση συγκροτείται πρώτη φορά στην ιστορία. Το κοινωνικό κεφάλαιο, λοιπόν, είναι ζήτημα κοινωνικοποίησης της γνώσης, εμπιστοσύνης και συνεργασίας σε τοπικό ή παγκόσμιο επίπεδο και ικανότητας για καινοτόμες πολιτικές επενδύσεων, που λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη και πηγαίνει την κοινωνία μπροστά.
Σε πρακτικό επίπεδο, το Κοινωνικό Κεφάλαιο δεν είναι η περιουσία μιας οργάνωσης ή της αγοράς ή του κράτους, παρόλο που όλοι μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία του. Είναι μια διαδικασία «εκ των κάτω» και αφορά πολίτες, ίδιας ή διαφορετικής καταγωγής και κουλτούρας, που συνδέονται κοινωνικά και δημιουργούν δίκτυα και ενώσεις. Σύμφωνα με τον ορισμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, το κοινωνικό κεφάλαιο είναι η συνεκτική «κόλλα» που κρατά δεμένες τις κοινωνίες για κοινή δημιουργία.
Έτσι, τα κοινωνικά δίκτυα είναι ο χώρος αναπαραγωγής του κοινωνικού κεφαλαίου, που συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή και ευημερία.
Οι ειδικοί ερευνητές λένε ότι η αγορά γύρω από τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα μέχρι το τέλος του 2009 θα διαμορφωθεί στα 428 εκατομμύρια δολάρια .
Καθώς η διείσδυση του διαδικτύου γίνεται όλο και μεγαλύτερη, τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα θα γίνουν όλο και πιο δημοφιλή καθώς θα αποτελέσουν ευρύτερη πλατφόρμα επικοινωνίας χρησιμοποιώντας εφαρμογές όπως το email και τα άμεσα μηνύματα διευρύνοντας έτσι τη λειτουργία τους.
Ήδη τον τελευταίο καιρό το Facebook, το MySpace, το Hi5 αλλά και, σε ελληνικό επίπεδο, το νέο ελληνικό φοιτητικό Zuni.gr αναπτύσσονται ταχέως και όχι μόνο από ανθρώπους που ψάχνουν να κοινωνικοποιηθούν.
(e-go.gr)
Η κοινωνικοποίηση όμως σε τοπικό επίπεδο έρχεται σε συνδυασμό και μέσα από τα café της γειτονιάς ή τα στέκια της παρέας.
Iσως πολύ σύντομα δούμε και μια μεγάλη οθόνη με Facebook ή άλλο δημοφιλές κοινωνικό δίκτυο μέσα σε ένα από αυτά τα cafe. Eνα Facebook θα ήταν μια πολύ καλή ιδέα κοινωνικοποίησης και σύνδεσης μιάς παρέας με άλλες τοπικές ή ακόμη και διεθνείς κοινωνικές ομάδες.
Τα κοινωνικά και επικοινωνιακά δίκτυα, όμως, προϋπήρξαν των τεχνολογικών δικτύων, έστω και αν ιστορικά δεν τα λέγαμε έτσι. Κατά τον ίδιο τρόπο, υπάρχουν τα εθνικά, τα φυλετικά και τα θρησκευτικά δίκτυα. Υπήρξαν, επίσης, και υπάρχουν ακόμη, εμπορικά και απελευθερωτικά δίκτυα. Η φιλική εταιρεία π.χ. ήταν ένα απελευθερωτικό δίκτυο. Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα δίκτυα ή «ενώσεις» λειτουργούσαν ενοποιητικά και συντονιστικά για κοινές διεκδικήσεις, ενώ τα πολιτικά δίκτυα ενίοτε μπορεί να εκφράζουν ένα όραμα. Επίσης υπάρχουν δίκτυα κοινωνικής ευαισθησίας με κίνητρο τον εθελοντισμό, το περιβάλλον και την κοινωνική αλληλεγγύη, που η διάδοσή τους είναι φαινόμενο αρκετά πρόσφατο στην ιστορία. Αυτά είναι ένα φαινόμενο που συνδιαμορφώνεται από την απελευθέρωση ανθρώπινης ενέργειας που φέρνουν οι νέες τεχνολογίες της διαδραστικής επικοινωνίας, όπως είναι το διαδίκτυο και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Μπορούμε λοιπόν να προσεγγίσουμε, τα δίκτυα και την οριζόντια συνεργασία από τη σκοπιά του εθελοντισμού και της σύνθεσης του κοινωνικού κεφαλαίου, που θεωρείται ο τέταρτος συντελεστής κεφαλαίου, παράλληλα με το ανθρώπινο, φυσικό και οικονομικό κεφάλαιο, που με τους παραδοσιακούς όρους της οικονομίας θεωρούνται ως τρεις βασικοί συντελεστές της ανάπτυξης. Άλλωστε σήμερα έρχεται η διαδικτυακή τεχνολογία να διευρύνει τους ορίζοντες όλων αυτών των εννοιών να μηδενίσει τις αποστάσεις και να μας μεταφέρει απο τις τοπικές κοινότητες στην παγκόσμια κοινότητα.
Η εμφάνιση της κρίσης εμπιστοσύνης ως επακόλουθο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης σήμερα, αναδεικνύει με δυναμικό τρόπο τη σημασία των κοινωνικών δικτύων στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης και ιδιαίτερα μέσω της κοινωνικής οικονομίας, που δημιουργεί νέες δυνατότητες απασχόλησης.
Έτσι, τα δίκτυα που συμβάλλουν στην κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία και πρόνοια έχουν μια σειρά από θετικά αποτελέσματα. Κύριο αποτέλεσμα των κοινωνικών δικτύων είναι η μείωση κόστους συναλλαγών, είτε αυτά είναι καταναλωτικά δίκτυα είτε δίκτυα επικοινωνίας είτε ακόμη δίκτυα διάχυσης της τεχνογνωσίας..
Τα δίκτυα οριζόντιας συνεργασίας, που συνθέτουν κοινωνικό κεφάλαιο, αναπτύσσουν τις ανθρώπινες δεξιότητες, τη διάχυση γνώσης και την εξασφάλιση εμπιστοσύνης για τη συλλογική δημιουργία μιας κοινωνίας.
Ορισμός του Κοινωνικού Κεφαλαίου
- Το κοινωνικό κεφάλαιο είναι μια σωρευμένη άυλη αξία γνώσης, εμπιστοσύνης, συντονισμού και ενότητας, που συγκροτείται σε μια κοινότητα και «ταμιεύεται» σε μία υποθετική τράπεζα χρόνου και δεξαμενή σκέψης προς κοινό όφελος.
- Προσφέρει μια διαρκή μεταφορά και ρευστότητα γνώσης προς όφελος της παραγωγικότητας σε προϊόντα και υπηρεσίες σε υλικά και άυλα αγαθά. Αυτό σήμερα θα μπορούσαμε να το δούμε ανάγλυφα στις ηλεκτρονικές διαδραστικές βιβλιοθήκες, όπως "Wikipedia", που λειτουργεί διαδραστικά στο internet.
- Κοινωνικό Κεφάλαιο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, επίσης, η δικτύωση της συλλογικής γνώσης και ευφυΐας που μετασχηματίζεται σε πνευματικό έργο.
Το Κοινωνικό Κεφάλαιο, υπό αυτή την έννοια, καθορίζεται από τους θεσμούς της κοινωνίας πολιτών που παρεμβάλλονται ανάμεσα στον πολίτη-ιδιώτη και το κράτος, αποτελώντας έναν «ενδιάμεσο χώρο» (middle ground), που επιτρέπει την ανάπτυξη σταθερών σχέσεων και συμβάλλει στον αυτοματισμό των κοινωνικών σχέσεων, τη συνεργασία και τη διάχυση γνώσης, που είναι απαραίτητη για νέες παραγωγικές πρωτοβουλίες και καινοτομίες.Αυτός ο χώρος της ανθρώπινης έκφρασης και δραστηριότητας συγκροτεί τρεις βασικές αξίες του κοινωνικού κεφαλαίου εμπιστοσύνη, συνεργασία, αλληλεγγύη.
Αυτές οι αξίες κινητοποιούν ανθρώπινους πόρους και επιθυμίες, που σε διαφορετική περίπτωση θα παρέμεναν στάσιμοι και ανενεργοί.
Έτσι το κοινωνικό κεφάλαιο μπορεί να εννοηθεί ως πόρος που έχει την πηγή του στη συλλογική δράση και μπορεί να έχει αποτελέσματα σε ευρύτατη οικονομική και κοινωνική κλίμακα, που σ' αυτή την έκταση συγκροτείται πρώτη φορά στην ιστορία.
Το κοινωνικό κεφάλαιο, λοιπόν, είναι ζήτημα κοινωνικοποίησης της γνώσης, εμπιστοσύνης και συνεργασίας σε τοπικό ή παγκόσμιο επίπεδο και ικανότητας για καινοτόμες πολιτικές επενδύσεων, που λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη και πηγαίνει την κοινωνία μπροστά.
Σε πρακτικό επίπεδο, το Κοινωνικό Κεφάλαιο δεν είναι η περιουσία μιας οργάνωσης ή της αγοράς ή του κράτους, παρόλο που όλοι μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία του. Είναι μια διαδικασία «εκ των κάτω» και αφορά πολίτες, ίδιας ή διαφορετικής καταγωγής και κουλτούρας, που συνδέονται κοινωνικά και δημιουργούν δίκτυα και ενώσεις. Σύμφωνα με τον ορισμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, το κοινωνικό κεφάλαιο είναι η συνεκτική «κόλλα» που κρατά δεμένες τις κοινωνίες για κοινή δημιουργία.
Έτσι, τα κοινωνικά δίκτυα είναι ο χώρος αναπαραγωγής του κοινωνικού κεφαλαίου, που συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή και ευημερία.